Ambalaj nedir?
Ambalaj , bir ürünün üreticiden tüketiciye kadar uzanan dağıtım zincirinde güvenli ulaşımının sağlanabilmesi için kullanılan koruyucu araçların tümü olarak tanımlanabilir. Bu genel bir tanımdır ve bütün ürünlere uygulanabilir. Ancak ambalajın tanımlanması bu kadar basit değildir.
Ambalajın kalibrasyon için tanımını yapacak olursak, Kalibrasyon işlemi sona eren cihazın kalibrasyonu bozulmayacak ve bir hasar görmeyecek şekilde orijinal ambalajı kullanılarak veya yeni ambalaj yapılarak kullanıcıya ulaştırmak için yapılan işlerin tümü olarak tanımlanabilir.
Ambalaj, ürünün depolama, nakliye, teşhir ve kullanımı içeren tüm yaşam süresi boyunca, ekonomik ve çevreye duyarlı olarak , korur , barındırır , sunar , tanıtır , ürüne uygunluk / kolaylık sağlar.
Ambalaj Malzemelerinin özellikleri
Kaliteyi sağlamanın ve sürdürmenin sırrı sürekli aynı teknik özellikleri taşıyan malzeme kullanılmasıdır.
Gönderici ve alıcı ambalajın kalitesi konusunda anlaşmaya varmalı ve ambalajın kalitesi ilişkin özellikleri değerlendirilmelidir.
Ambalaj malzemenin özellikleri ile ilgili bilgi yoksa alıcının gönderdiği ve sunduğu ambalaj geçerli ambalaj olarak değerlendirilir ve bu özellikteki ambalaj kullanılır.
Kalibrasyon sonrası ambalajlanacak cihaz ve ekipmanlar için aşağıda belirtilen ambalaj malzemeleri kullanılması uygun olacaktır.
- Cihazın kendisine ait ambalaj malzemeleri
- Cihaza uygun karton kutu
- Köpük malzemesi( strafor)
- Bant
- Hassas cihazların taşınması için tahta kasa
- Diğer destek malzemeleri
Ambalaj nakliyesinde oluşabilecek etkiler;
- Yolculuk esnasında oluşabilecek titreşim
- Yolculuk esnasında oluşabilecek sıçrama ve zıplama
- Sıcaklık değişiklikleri
- İstifleme sırasında yırtılma delinme
- Yükleme sırasında yanlış istifleme
- Yanlış yükleme sonucu ezilme , kırılma ve sürtünme
- Ulaşım sırasında çarpmalar ( araca,araca diğer malzemelere çarpma)
Cihaz ve Ekipman ambalajlaması
“Cihaz “ kelimesi, ağırlığı 15 gr. İle 100-150 kg. arasında olan, çok geniş bir ürün yelpazesini içerir. Bu ürünlerin ambalajlamasını tek bir bölümde incelemek mümkün değildir.Ancak ambalajlanan ürünler ne olursa olsun, kuralları aynıdır.Burada inceleyeceğimiz ürünler tıbbi, elektronik , optik fotoğrafçılık ve laboratuvar cihazlarını kapsamaktadır.
Esas amaç bu cihazların hasar görmeden veya minimum hasarla nakliyesini sağlayacak etkili bir ambalajlamadır. Diğer önemli bir husus da ekonomik ambalajlamadır,yani ambalaj maliyetinin ve toplam ambalajlama maliyetinin ekonomik olmasıdır.Sonuçta seçilen ambalaj, ürünü etkileyebileceğinden ambalaj seçilmeden önce ürünün tüm özellikleri göz önünde bulundurulmalıdır.
Ürünün ebatları, şekli,ağırlığı,kullanılan malzeme, pazarlar ve yükleme miktarı önemli özelliklerdir. İlk değerlendirmede ürünün kırılabilirliği( fragile) veya mukavemet gücü göz önüne alınır. Depolama, nakliye ve ürünün gideceği yer gibi faktörler daha sonra gelir.
Ambalajlamanın temel amaçları:
* Muhafaza
* Koruma
* İstiflenebilir hale getirme
* Bilgi verme
* Tanıtma
* Ekonomik olma
* Sunma
* İçeriğini bildirme
* Yeniden kullanım imkanı
Cihazlarla ilgili en önemli ambalajlama özelliği korumadır. Koruma ikiye ayrılır.
* Mekanik hasarlara karşı koruma
* İlklim hasarlarına karşı koruma
Mekanik Hasarlar
Yükleme ve boşaltma nakliyedeki temel tehlikedir.Ambalajın taşınması sırasında meydana gelen çoğu hasar kamyona yükleme , boşaltma, paketleme ve paletin açılması sırasında meydana gelir. Liman ve havaalanı gibi büyük dağıtım alanlarında yükleme ve boşaltma işlemi özensiz ve dikkatsiz bir şekilde yapılabilir. İşçiler taşıdıkları ürünün kalitesi ve değerinin bilincinde değillerse, üretimin yapıldığı fabrika alanındaki taşımacılıkta bile , yükleme-boşaltma özensiz ve diksizce yapılabilir.
Düz düşme
Genellikle çapraz düşmenin yani ambalajın köşesinin yere çapmasının, cihazlar için çok tehlikeli olduğu düşünülmektedir.Bu kutu, sandık gibi dış ambalajlar için doğru olabilir ama ambalajlı cihaz için doğru değildir.Cihazın yapısına bağlı olarak en tehlikeli düşme , ambalajın bir yan yüzeyine , alt yüzeyine ya da üst yüzeyine düz düşmesidir. Bunun nedeni de kullanılan destek malzemelerinin , daha çok düz yüzeylerde değil köşelerde kullanılmasıdır.
Ambalaj yere düştüğünde yere çarpmadan dolayı ambalaj ve içindekiler bir şoka uğrayacaktır.Çarpma sırasında ambalaj yere değdiğinde cihazın tüm parçaları normal ağırlıklarından daha ağır olacaklardır.
Ebatlar
Nakliye sırasında ambalajın dengede olması için ambalajın yüksekliliği ve uzunluğu, genişliğinden daha az olmalıdır.Ambalaj için tercih edilen yerleştirme ve taşıma pozisyonu bir ok işareti ile belirtilmelidir. Daha iyisi standard işaretlerin kullanılmasıdır. En önemli konulardan bir de cihazın ambalaj içindeki hareketinin karton parçalar , plastik köpükler veya vidalı bir platform kullanılarak önlenmesidir.
Titreşim
Ambalaj içindeki cihaz iyice desteklense de , taşıma sırasındaki düşmeye karşı korunsa da araçların süspansiyon sistemleri ve motorunun neden olabileceği titreşimler cihaza zarar verebilmektedir.Bu durum destekleme malzemeleri çok yumuşak ise oluşabilir. Bu titreşimler üründeki rezonans frekansını hasar oluşturacak seviyelere çıkarabilir.
İklimlerin neden olduğu hasarlar
İlkim hasarlarının en etkilisi su buharının yoğunlaşması ile oluşur. Genellikle %70 üzerindeki nispi nem( Relativ Humidity RH) cilasız veya koruyucu metal yüzeylerin paslanmasına ve aşınmasına neden olabilir. Paslanma yüksek sıcaklıkta olursa daha hızlı iletilir. Nisbi nem %100’e ulaştığında yoğunlaşma olur ve metal üzerinde dağılmış su buharının etkisi normal sudan daha fazla olur.
Kurutucular
Yüksek nisbi nem ( %100 RH) riski ve yoğunlaşma, kullanılacak silika jel, aktiv kıl gibi kurutucularla azaltılabilir. Bu kurutucular küçük torbalar içine konarak ambalajın her yerine yerleştir. Cihaz PE veya PE/A1 gibi su buharı engelleyici malzemeden yapılmış torbalara konarak kapatılır.
Bilgi verme
Cihazın dış ambalajında hem nakliyeciye hem alıcıya bilgi verilmelidir. Alıcının ve gönderenin tam adresi, açık adı,firma tanımı ve telefon numaraları ambalaj üzerinde belirtilmelidir.Ayrıca cihazın ve cihazın taşınması ile ilgili diğer açıklayıcı bilgiler ambalajın üzerinde bulunmalıdır.