Akıllı molekül olarak adlandırılan moleküller çevreye duyarlı olup, çevreden gelen herhangi bir uyarıya (elektrik, ısı, ışık) karşı tepki gösteren moleküllerdir. Özellikle polimerik yapıdaki doğal ve sentetik büyük moleküllerde bu duyarlık görülür. Örnek olarak sıcaklık duyarlı, yani termosensitif polimerler bu sınıfın en önemli örnekleridir.
NIPAA olarak kısaltılan n-izopropil akril amid sıcaklık duyarlı bir polimerdir. Polimer lower critical solution temp (LCST) altında hidrofilik ve suda çözünür, üstünde hidrofobik ve suda çözünmez. Bu LCST 31-32 oC dır.
Bu özelliği NIPAAM’e çok üstün özellik kazandırır. Ko-mono polimerler çapraz bağlayıcılar ve başlatıcılar kullanarak mikro ve nano küreler hazırlanabilir. NIPAA nın LCST değeri vücut sıcaklığına yakın olduğundan ve bu değer çeşitli ko mono polimerlerle ayarlanabildiğinden biyomedikal uygulamaları yaygındır.
NIPAAM’nin hidrojel, biyokonjugant ve polimerik misel şeklinde ilaç taşıyıcı olarak kullanıldığı yazılmaktadır.
N-İzopropil akril amid DNA,RNA ve proteinler gibi biyo moleküllerin ayrılması ve saflaştırılması, çeşitli enzimlerin tutuklanmasında da kullanılmaktadır. Ülkemizde nanoteknoli en çok bu tür akıllı polimer olarak adlandırılabilen polimerleri geliştirme, akıllı moleküllerle tepkime türünü kontrol altında tutma şeklinde gelişmektedir. Özellikle 3 üniversitemizin polimer laboratuarlarında nanoteknoloji alanında yoğun çalışmalar yapılmaktadır. Hacettepe’de Erhan Pişkin grubu bir uluslar arası nanoteknoloji projesi üzerinde çalışmaktadır. Aynı gruptan Cengiz Koçum bu araştırmalar yanında prob mikroskopları gelişimi üzerinde de çalışmaktadır. Yine H.Ü. de Doç. Denkbaş nano partikül şeklinde bu polimeri hazırlayarak gen tedavisinde kullanılabilmesini hedeflemektedir. Polimerin (-) yüklü DNA ile elektrostatik etkileşmesini sağlamak için (+) yüklü bir co-monomer ile polimerleştirilmektedir. Taşıyıcı (-) yüklü DNA ile LCST nin üstündeki bir sıcaklıkta sıkı şekilde bağlanırken, altındaki bir sıcaklıkta DNA’yı serbest bırakması sıcaklık kontrolü ile sağlanmaktadır.
Denkbaş Kitosan ve aljinat gibi polimerlerden mikro küreler de hazırlamaktadır. Bu mikro kürelere manyetik özellik kazandırmak için demir tozları polimere hapsedilmektedir. Enzim tutuklanmasında ve bakır gibi metallerin uzaklaştırılmasında kullanılmaktadır.
ODTÜ Polimer Kimyasında bir grup araştırıcı ve bu üniversitenin fizik bölümü de nanoteknoloji alanında çalışmağa başlamışlardır. (Fizik bölümünden Prof. Dr. Raşit Turan bu alanda bir AB Projesi almıştır) Bilkent üniversitesi fizik ve Elektronik bölümleri de yıllardır nanoteknoloji alanında çalışmaktadır. Ancak çalışmalar henüz yeterli değildir.